En de liefde dan?
Ja. Daar kunnen we wel wat meer van gebruiken. Veel meer, I might say. Ik lees net een boek uit (Het Duivelsboek - dikke tip), waarin schrijver Asta Olivia Nordenhof de volgende zinnen schrijft :
het komt er
simpelweg op neer
dat wie
wil heersen
niet tegelijkertijd
kan beweren
lief te hebben
onthoud dat
En zo is het. Ik vergeet het weleens, de afgelopen jaren. Liefde, liefhebben. Ik begroef het (en mijzelf) onder de hardheid van de dingen. De hardheid van mijn werkzaamheden, de realiteit, de literatuur, de beelden, de geschiedenis. Ik vergeet het.
Vergat het, wil ik zeggen. Het is hard werken, dat liefhebben. Zeker in deze economie, zoals ook Nordenhof beweert. Alles valt te deconstrueren, ook het kapitalisme. Toch maken we liever moedwillig relaties kapot dan monetaire systemen, uit elkaar vallende zorgstelsels, rottende politieke vormen en ga zo maar door. Alsof we liever van binnenuit breken dan alles wat de boel van buitenaf instabiel maakt stuk maken. Een boek om langer over na te denken.
Ik dacht lang dat mijn literatuur en mijn verhalen zonder liefde of relatievormen konden. Dat dat saai was, verhoudingen, spanningen, verbinding en verbindingen, gehechte personages die van iets los worden gerukt. De afgelopen maanden begin ik te beseffen dat je vooral schrijft voor de spiegel die je jezelf voorhoudt. Dat je je beweging kopieert en zo produceert wat je gelooft. Maar spiegels, net als systemen, zijn er om stuk te maken. Anderen zien je heel anders dan zij jezelf. Met een ander soort liefde, een andere blik. Ze houden deuren voor je open die je misschien gewoon eens moet proberen zonder de hele tijd tegen te stribbelen - zowel in het echte leven als in het schrijven (volg je me nog? Ik raaskal, maar ook niet.)
Ik probeer deze maanden in alles nieuwe deuren open te duwen - met behulp van anderen - en oude deuren dicht te metselen. Ik zeg dat dapper, Maar het voelt tergend kut, kan ik je vertellen. Het voelt de laatste maanden alsof ik, zoals in Die Verwandlung, even een tor ben geworden in mijn eigen leven en momenteel helemaal geen idee heb waar alles heen aan het bewegen is. Na vier jaar non-stop richting aangeven en doorpakken, stond ik opeens geloof ik in een ruimte met alleen nog maar spiegels naar mezelf te kijken - en loog ik dat ik wist waar de deur was.
Deuren verzinnen - in fictie - is mijn specialiteit, ik zie mijn schrijven altijd quantummechanische valluiken die overal tevoorschijn kunnen komen en zo nieuwe routes aan kunnen boren. Ik weet hoe ze toe te passen, waarom en wanneer.
In het echte leven gaat verzinnen niet - dromen misschien wel, maar verzinnen niet. In schrijven kan ongeduld een handig valluik opleveren - whoep, volgende scène, na gewoon maar een witregel, of zelfs een volgende pagina. Het leven is iets meer aaneengeregen.
Deuren dus, realtime langzame deuren die me vragen om geduld, en ik in een torrenpakje, drentelend en onhandig tegen wanden aanbotsend op weg naar die deuren. Poorten.
Dit is denk ik de wazigste Substack die ik tot nu toe heb gepost. Noem het een abstracte bevlieging.
Als je zoekt naar iets minder abstracte bevliegingen omtrent het thema liefde, wil ik je nog iets tippen, want liefde dringt zich op alle manieren aan, en zelfs via prachtige literaire programma’s. Zoals: de Liefde trilogie.
De liefde trilogie is een prachtig drieluik over liefde in al haar vormen, secuur gemaakt en geprogrammeerd door Mooie Woorden. Ik zou het mega mega leuk vinden als je op een van de drie avonden komt luisteren (en je ogen uitkijken, want het decor zal ook prachtig zijn!) naar een groep fantastische schrijvers die hun licht laten schijnen op dit supervreemde, alomaanwezige thema dat in this day and age of inflation steeds minder tijd heeft om om zich heen te grijpen. Op 22 mei is de eerste avond, in het mooie Stadsklooster in Utrecht.
Ik zal daar je onbeholpen Gregor Samsa interviewer zijn, en praat met Nikki Dekker. Het wordt mooi.
Kom! Meer informatie en tickets vind je hier.
Fijn weekend 🤍
Lisa




Ik vind het weer een heel fijn stuk. (Verder heb ik nogal wat wazige gedachten, iets met torretjes en liefde en hoe goed die zijn in gaten en kieren te vinden in muren.)